Trójkąty o kątach90°, 45°, 45°oraz90°, 30°, 60°
Wystarczy znać jeden bok, a pozostałe masz od razu
Połowa kwadratu, połowa trójkąta równobocznego, obracany trójkąt i ćwiczenia.
→ następny krokF pełny ekran zielone kropki na rysunkach można przeciągać
Dwie ekierki z piórnika
Dziś poznasz te 2 trójkąty. Wystarczy znać w nich jeden bok, a pozostałe masz od razu.
Ekierka zielona ma kąty 90° i 45°. Ile stopni ma trzeci kąt?
Ekierka jasna ma kąty 90° i 60°. Ile stopni ma trzeci kąt?
Połowa kwadratu i połowa trójkąta równobocznego
Przekątna dzieli kwadrat na 2 trójkąty o kątach 90°, 45°, 45°.
Wysokość dzieli trójkąt równoboczny na 2 trójkąty o kątach 90°, 60°, 30°.
Tak nazywa się je w arkuszach CKE:
- „trójkąt prostokątny równoramienny” to trójkąt 90°, 45°, 45°,
- „trójkąt prostokątny o kącie ostrym 30°” to trójkąt 90°, 60°, 30°.
Połowa kwadratu
- Kąty przy przeciwprostokątnej są równe, więc przyprostokątne też są równe: a i a.
- Przeciwprostokątna to przekątna kwadratu o boku a, czyli a2. Ten wzór znasz z poprzedniej lekcji.
- Sprawdzenie z twierdzenia Pitagorasa: a2 + a2 = 2a2, a 2a2 = a2.
a, a, a√2
Przeciągnij kropkę w lewo albo w prawo. Zmienia się a, a przeciwprostokątna zawsze ma długość a2.
Liczymy w trójkącie 90°, 45°, 45°
1. Przyprostokątne mają po 4. Jaką długość ma przeciwprostokątna?
2. Przeciwprostokątna ma 52. Jaką długość mają przyprostokątne?
Trójkąt prostokątny równoramienny: a, a, a2
Ćwiczenie 1. Przyprostokątne trójkąta prostokątnego równoramiennego mają po 12 cm. Oblicz długość przeciwprostokątnej.
Podpowiedź: w trójkącie 90°, 45°, 45° przeciwprostokątna to przyprostokątna razy √2.
Ćwiczenie 2 (trudniejsze). Przeciwprostokątna trójkąta prostokątnego równoramiennego ma 10 cm. Oblicz długość przyprostokątnej.
Podpowiedź: x2 + x2 = 102, czyli 2x2 = 100.
Połowa trójkąta równobocznego
- Trójkąt równoboczny ma boki 2a i kąty po 60°. Wysokość dzieli go na połowy.
- Przeciwprostokątna to bok trójkąta: 2a. Krótsza przyprostokątna to połowa podstawy: a.
- Dłuższa przyprostokątna to wysokość: (2a)2 − a2 = 4a2 − a2 = 3a2, więc a3.
- Naprzeciw kąta 30° leży przyprostokątna 2 razy krótsza od przeciwprostokątnej.
a, a√3, 2a
Najmniejszy kąt, najkrótszy bok
- Naprzeciw kąta 30° leży bok a, naprzeciw kąta 60° bok a3, a naprzeciw kąta 90° bok 2a.
- Nie zapamiętuj, że „dolny bok to a”. Po obróceniu rysunku to się nie sprawdza. Zawsze zaczynaj od kątów.
Kliknij bok naprzeciw kąta 30°.
Przeciągnij kropkę, żeby obrócić trójkąt.
Liczymy w trójkącie 90°, 60°, 30°
Kąt 30° i przeciwprostokątna 16 cm
W trójkącie prostokątnym jeden kąt ostry ma 30°, a przeciwprostokątna ma 16 cm. Oblicz długości obu przyprostokątnych.
Podpowiedź: naprzeciw kąta 30° leży bok 2 razy krótszy od przeciwprostokątnej.
Podpowiedź: dłuższa przyprostokątna to a3, gdzie a to krótsza.
Drabina pod kątem 60°
Drabina o długości 4 m stoi oparta o pionową ścianę i tworzy z ziemią kąt 60°.
a) Jak daleko od ściany stoi dolny koniec drabiny?
Podpowiedź: przy ścianie jest kąt 30°. Naprzeciw niego leży odległość od ściany.
b) Na jakiej wysokości drabina opiera się o ścianę?
Podpowiedź: wysokość leży naprzeciw kąta 60°, więc to a3.
Egzamin ósmoklasisty 2026, zadanie 20
Z kartonu wycięto prostokąt ABCD o wymiarach 3 i 9. Następnie ten prostokąt rozcięto na dwie figury: trapez prostokątny oraz trójkąt prostokątny równoramienny. Z tych figur złożono równoległobok KLMN, który nie jest prostokątem.
Oblicz obwód równoległoboku KLMN. Zapisz obliczenia.
Przeciągnij zielony trójkąt na lewą stronę prostokąta.
Oblicz obwód równoległoboku
Ukośne boki to przeciwprostokątne odciętego trójkąta. Poziome boki mają po 9.
Podpowiedź: trójkąt ma przyprostokątne 3 i 3, więc przeciwprostokątna ma 3√2.
Pułapki: 18 + 62 = 242, pomylenie 2 z 3 i wynik przybliżony. Około połowa uczniów dostała 0 punktów, najczęściej dlatego, że uczniowie nie zauważyli, jak rozcięto prostokąt.
Dwa trójkąty, dwa zestawy boków
- 90°, 45°, 45° (prostokątny równoramienny): a, a, a2.
- 90°, 60°, 30°: a, a3, 2a. Naprzeciw kąta 30° leży bok 2 razy krótszy od przeciwprostokątnej.
- Zawsze zaczynaj od kątów. Nie zakładaj kątów 30° czy 45°, jeśli nie wynikają z treści.
- Wynik zostaw dokładny, z pierwiastkiem. Sumy 18 + 62 nie da się już uprościć.
Karta pracy: twierdzenie Pitagorasa
5 zadań z egzaminów ósmoklasisty z rozwiązaniami krok po kroku. Darmowy PDF do wydruku.
easymat.pl/qr/pr-katy