Trójkąty i czworokąty
Kiedy da się zbudować trójkąt, ile wynosi suma kątów i jak obliczać pola
Powtórka faktów, które przydają się w każdym zadaniu z rysunkiem.
→ następny krokF pełny ekran zielone kropki na rysunkach można przeciągać
Z których patyczków zbudujesz trójkąt?
Masz 3 zestawy patyczków. Najpierw zgadnij, potem złóż.
Trójkąt da się złożyć tylko z patyczków 4, 5 i 8 cm. Przy 3, 4 i 8 cm krótsze patyczki nie sięgają do siebie, a przy 3, 5 i 8 cm układają się w jeden odcinek.
Kiedy da się zbudować trójkąt
Najdłuższy bok musi być krótszy od sumy dwóch pozostałych. Wystarczy sprawdzić ten jeden warunek.
Przesuń suwaki. Każdy suwak zmienia długość jednego patyczka.
Uwaga: gdy suma dwóch krótszych boków jest równa najdłuższemu, trójkąta nie da się zbudować. Patyczki układają się wtedy w jeden odcinek.
Jaki może być trzeci bok?
Dwa boki trójkąta mają 6 cm i 10 cm. Trzeci bok ma długość wyrażoną całkowitą liczbą centymetrów. Jaką najmniejszą, a jaką największą długość może mieć trzeci bok?
Podpowiedź: krótszy bok 6 cm i trzeci bok razem muszą dać więcej niż 10 cm.
Podpowiedź: gdy trzeci bok jest najdłuższy, suma 6 + 10 musi być od niego większa.
Suma kątów w trójkącie
Przeciągnij zielone kropki A, B i C. Kąty się zmieniają, a ich suma nie.
α + β + γ = 180°
Na rysunku wyżej kąty α, β i γ tego trójkąta są przyłożone do siebie. Razem tworzą kąt półpełny, czyli 180°.
W trójkącie równoramiennym kąty przy podstawie są równe.
Trójkąt równoramienny: który kąt jest dany?
W trójkącie równoramiennym kąty przy podstawie są równe. Zanim zaczniesz liczyć, sprawdź, czy 40° to kąt między ramionami, czy przy podstawie.
a) Kąt między ramionami ma 40°. Ile stopni ma kąt przy podstawie?
Podpowiedź: oba kąty przy podstawie są równe i razem z kątem 40° dają 180°.
b) Kąt przy podstawie ma 40°. Ile stopni ma kąt między ramionami?
Podpowiedź: oba kąty przy podstawie mają po 40°.
Czworokąty to jedna rodzina
Przeciągnij zielone kropki i ułóż kwadrat. Zobacz, ile nazw się wtedy podświetli.
- trapez co najmniej 1 para boków równoległych
- równoległobok 2 pary boków równoległych
- romb równoległobok o równych bokach
- prostokąt 4 kąty proste
- kwadrat prostokąt o równych bokach
Kwadrat jest więc też prostokątem, rombem, równoległobokiem i trapezem.
Przekątna dzieli każdy czworokąt na 2 trójkąty, więc suma jego kątów to 2 · 180° = 360°.
Kąty w trapezie
W trapezie ABCD podstawy AB i CD są równoległe. Kąty przy jednym ramieniu dają razem 180°. Oblicz miary kątów przy wierzchołkach D i C.
Podpowiedź: kąt D leży przy ramieniu AD, tak jak kąt A.
Podpowiedź: kąt C leży przy ramieniu BC, tak jak kąt B.
Pola i wysokość
- trójkątP = 12 · a · h
- prostokątP = a · b
- równoległobokP = a · h
- rombP = a · h albo P = e · f2
- trapezP = 12 · (a + b) · h
Każdy trójkąt ma 3 wysokości, po jednej z każdego wierzchołka. Do wzoru na pole bierzesz bok i wysokość opuszczoną właśnie na ten bok.
Ze wzoru obliczysz też wysokość, gdy znasz pole i podstawę.
Przeciągnij zieloną kropkę C wzdłuż linii. Kształt trójkąta się zmienia, a pole nie.
Pole = 12 · 6 · 5 = 15
Wysokość, gdy znasz pole
Trójkąt ma pole 24 cm², a podstawa ma 8 cm. Jaką długość ma wysokość opuszczona na tę podstawę?
Podpowiedź: zapisz wzór na pole z wysokością x i przyrównaj go do 24.
Egzamin ósmoklasisty 2026, zadanie 13
Przekątna AD dzieli pięciokąt ABCDE na trójkąt ADE i na kwadrat ABCD. Pole trójkąta ADE jest równe 28, a wysokość poprowadzona z wierzchołka E na bok AD jest równa 7.
Pole kwadratu ABCD jest równe
Kąt przy wysokości
W trójkącie równoramiennym ABC boki AC i BC są równe, a kąt ACB ma 40°. Z wierzchołka A poprowadzono wysokość AD na bok BC. Oblicz miarę kąta BAD.
Podpowiedź: najpierw kąty przy podstawie, potem trójkąt ABD z kątem prostym przy D.
Trójkąty i czworokąty w 5 punktach
- Najdłuższy bok musi być krótszy od sumy dwóch pozostałych. Gdy suma jest równa, trójkąta nie da się zbudować.
- Suma kątów w trójkącie to 180°, a w czworokącie 360°.
- W trapezie kąty przy jednym ramieniu dają razem 180°.
- Kwadrat to też prostokąt, romb, równoległobok i trapez.
- Pole trójkąta: P = 12 · a · h, gdzie h to wysokość opuszczona na bok a. Ze wzoru obliczysz też wysokość.
Pułapki z egzaminu: zapomniane ½ we wzorze na pole trójkąta, obliczenie innego kąta niż ten, o który chodzi w zadaniu, i wnioski „na oko” z rysunku.
Karta pracy: trójkąty i czworokąty
5 zadań z egzaminów ósmoklasisty z rozwiązaniami krok po kroku. Darmowy PDF do wydruku.
easymat.pl/qr/pr-trojkaty