Twierdzenie Pitagorasa
Jak obliczyć trzeci bok trójkąta prostokątnego, gdy znasz dwa pozostałe
Odkrycie, wzór, przykłady i ćwiczenia.
→ następny krokF pełny ekran zielone kropki na rysunkach można przeciągać
Ile metrów zaoszczędzisz, idąc na skos?
Trawnik przed szkołą ma 40 m na 30 m. Chodnikiem wzdłuż dwóch boków trawnika masz do przejścia 40 + 30 = 70 m.
A ścieżką wydeptaną na skos? Zgadnij: 60 m? 55 m? 50 m?
Nie musisz tego mierzyć. Za kilka minut obliczysz to w 4 linijkach.
Kto jest kim w trójkącie prostokątnym
- Przyprostokątne to 2 boki, które tworzą kąt prosty. Zwykle oznaczamy je a i b.
- Przeciwprostokątna leży naprzeciw kąta prostego. Oznaczamy ją c. To zawsze najdłuższy bok.
Sprawdź się: kliknij przeciwprostokątną w każdym trójkącie.
Kwadraty na bokach trójkąta
Przeciągnij zielone kropki. Policz kratki w małych kwadratach i porównaj z dużym.
9 + 16 = 25
Twierdzenie Pitagorasa
W trójkącie prostokątnym suma kwadratów długości przyprostokątnych jest równa kwadratowi długości przeciwprostokątnej.
a2 + b2 = c2
- Twierdzenie dotyczy tylko trójkątów prostokątnych.
- c to zawsze przeciwprostokątna, czyli bok naprzeciw kąta prostego.
Szukamy przeciwprostokątnej
Zaoszczędzisz 70 − 50 = 20 m. Uwaga: 30 + 40 = 70, a ścieżka ma 50 m. Przeciwprostokątna nie jest sumą przyprostokątnych.
Oblicz długość przeciwprostokątnej
Przyprostokątne mają długość 5 cm i 12 cm. Jaką długość ma przeciwprostokątna?
Podpowiedź: 52 + 122 = x2. Policz lewą stronę i wyciągnij pierwiastek.
Szukamy przyprostokątnej
Przeciwprostokątna ma 10, przyprostokątna 6. Szukasz drugiej przyprostokątnej x. Dodajesz kwadraty czy odejmujesz?
Częsty błąd na egzaminie: 62 + 102 = x2. Wtedy przyprostokątna wychodzi dłuższa od przeciwprostokątnej, a to niemożliwe.
Oblicz długość przyprostokątnej
Przeciwprostokątna ma 17 cm, a jedna przyprostokątna 8 cm. Jaką długość ma druga przyprostokątna?
Podpowiedź: x2 + 82 = 172, więc x2 = 289 − 64.
Gdy wynik nie jest liczbą całkowitą
Przeciwprostokątna ma 7 cm, a jedna przyprostokątna 3 cm. Jaką długość ma druga przyprostokątna?
Znak pierwiastka wstawisz przyciskiem √.
Podpowiedź: 72 − 32 = 40, a 40 nie jest kwadratem żadnej liczby całkowitej. Wynik zostaw z pierwiastkiem.
Na jakiej wysokości drabina dotknie ściany?
Drabina strażacka ma 10 m długości. Jej dolny koniec stoi 6 m od ściany budynku. Na jakiej wysokości drabina dotyka ściany?
Podpowiedź: drabina to przeciwprostokątna. x2 + 62 = 102.
Egzamin ósmoklasisty 2019, zadanie 13
Na rysunku przedstawiono czworokąt zbudowany z dwóch trójkątów prostokątnych. Dane są długości boków |AB| = |BC| = 1 oraz |AD| = 2.
Długość boku CD jest równa
Pułapka: 3 (odpowiedź A) to długość BD, nie CD. Wybierają ją ci, którzy zatrzymują się po pierwszym trójkącie.
Twierdzenie Pitagorasa w 3 krokach
- Znajdź kąt prosty. Naprzeciw niego leży przeciwprostokątna, najdłuższy bok.
- Zapisz równanie, np. x2 + 62 = 102. Przeciwprostokątna jest sama po jednej stronie.
- Szukasz przeciwprostokątnej: dodajesz kwadraty. Szukasz przyprostokątnej: odejmujesz. Na końcu pierwiastek.
Sprawdź, czy wynik ma sens: przeciwprostokątna jest najdłuższa, ale krótsza od sumy przyprostokątnych. Trójki warte zapamiętania: 3, 4, 5 (trójkąt egipski) · 6, 8, 10 · 5, 12, 13 · 8, 15, 17.
Karta pracy: twierdzenie Pitagorasa
5 zadań z egzaminów ósmoklasisty z rozwiązaniami krok po kroku. Darmowy PDF do wydruku.
easymat.pl/qr/pr-pitagoras