Zadania z równań z egzaminu ósmoklasisty
Od 2019 roku w każdym arkuszu CKE było zadanie tekstowe, które najprościej rozwiązać równaniem. Kartę z 5 takimi zadaniami i rozwiązaniami w PDF odbierzesz po podaniu maila. Niżej rozwiążesz kolejne zadania z arkuszy i zobaczysz, za co CKE daje punkty.



PDF do druku · karta A4 i rozwiązania
Karty pracy z równań
Bonus: w materiałach easymat czekają też karty wzorów ze wszystkich 11 działów.
Podaj maila, a wyślemy Ci kod do odebrania kart. Będziemy też wysyłać informacje o nowych tematach i wskazówki na egzamin ósmoklasisty oraz oferty easymat.
Dla rodziców i uczniów od 16 lat. Wypiszesz się jednym kliknięciem. Regulamin i Polityka prywatności.
Sprawdź się na jednym zadaniu
Tak wygląda typowe zadanie z równaniem na egzaminie ósmoklasisty: krótka treść, dwie informacje o liczbach i pytanie o jedną z nich. Rozwiąż je, zanim przeczytasz resztę. Ponad połowa uczniów nie wybrała w nim dobrej odpowiedzi. W rozwiązaniu pokazujemy, gdzie jest pułapka.
Zadanie 6 z egzaminu ósmoklasisty 2023
W sadzie rosną drzewa owocowe: grusze i jabłonie. Liczba grusz jest o 40% większa od liczby jabłoni. Jabłoni jest o 50 mniej niż grusz.
Ile jabłoni rośnie w tym sadzie? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Pokaż rozwiązanie
Liczbę jabłoni oznaczamy literą . Grusz jest o 40% więcej, czyli .
Grusz jest o 50 więcej niż jabłoni, więc:
W sadzie rośnie 125 jabłoni i 175 grusz. Sprawdzenie: 40% ze 125 to 50, więc grusz jest rzeczywiście o 50 więcej. Poprawna odpowiedź to D.
Pułapka: 40% liczy się od liczby jabłoni, a nie od 50. Kto policzy 40% z 50, dostanie 20 i wybierze A. Kto doda te 20 do 50, dostanie 70 i wybierze C.
Źródło: CKE, sprawozdanie 2023, s. 48.
Ile zadań z równań jest na egzaminie ósmoklasisty?
Przejrzeliśmy wszystkie arkusze od 2019 do 2026 roku. Znaleźliśmy 17 zadań, w których najprościej ułożyć, rozwiązać albo przekształcić równanie. Razem to 29 punktów. W jednym arkuszu dawały od 2 do 5 punktów z 25 albo 30 możliwych. W każdym arkuszu było zadanie otwarte, które najprościej rozwiązać równaniem, za 2 albo 3 punkty.
Najlepszy wynik uczniów w tych zadaniach to 76%, najsłabszy 29%.
| Rok | Zadania z równaniem | Punkty |
|---|---|---|
| 2019 | 18. Goździki i róże, 2 pkt (47%) 19. Konkurencje na dniu sportu, 3 pkt (32%) | 5 |
| 2020 | 10. Wzór na pole trapezu, 1 pkt (54%) 18. Książki i e-booki, 2 pkt (40%) | 3 |
| 2021 | 18. Puszki karmy dla psa, 2 pkt (29%) | 2 |
| 2022 | 11. Ziemia ogrodowa, 1 pkt (39%) 16. Korale w naszyjniku, 2 pkt (61%) | 3 |
| 2023 | 6. Grusze i jabłonie, 1 pkt (42%) 16. Bilety do teatru i kina, 2 pkt (52%) | 3 |
| 2024 | 6. Przekształcenia wzoru, 1 pkt (46%) 16. Puzzle Eli i Ani, 2 pkt (35%) 19. Dwie wieże z klocków, 2 pkt (30%) | 5 |
| 2025 | 5. Wzór na obwód pięciokąta, 1 pkt (57%) 17. Plakaty trojga przyjaciół, 3 pkt (45%) | 4 |
| 2026 | 7. Jabłka i pomarańcze, 1 pkt (54%) 11. Kąty czworokąta, 1 pkt (76%) 15. Kartki do origami, 2 pkt (49%) | 4 |
Przy zadaniach zamkniętych wynik to odsetek uczniów, którzy wybrali dobrą odpowiedź. Przy otwartych to średni odsetek zdobytych punktów, więc kompletu punktów było jeszcze mniej. W 2026 roku zadanie o kartkach do origami miało wynik 49%, a bezbłędnie rozwiązało je niespełna 38% uczniów.
Źródła: CKE, arkusze; CKE, sprawozdanie 2019, s. 14; CKE, sprawozdanie 2020, s. 13 i 14; CKE, sprawozdanie 2021, s. 15; CKE, sprawozdanie 2022, s. 14 i 15; CKE, sprawozdanie 2023, s. 13 i 15; CKE, sprawozdanie 2024, s. 14, 15 i 16; CKE, sprawozdanie 2025, s. 13 i 15; CKE, sprawozdanie 2026, s. 14, 15 i 43.
Co trzeba umieć: równania z jedną niewiadomą
Zakres egzaminu w 2027 roku wyznacza podstawa programowa po zmianach z 2024 roku. Równania są w niej osobnym działem z materiału klasy 7 i 8. Nazywa się „Równania z jedną niewiadomą” i ma 5 wymagań. Poniżej są wszystkie, przepisane zwykłym językiem.
Równania z jedną niewiadomą
- sprawdzić, czy dana liczba jest rozwiązaniem równania, także takiego, w którym jest x² albo x³
- rozwiązywać równania pierwszego stopnia, wykonując to samo działanie po obu stronach
- rozwiązywać równania, które trzeba najpierw uprościć, na przykład opuścić nawiasy
- rozwiązywać zadania tekstowe za pomocą równania, także zadania z procentami
- przekształcać proste wzory z geometrii i fizyki, na przykład wyznaczyć wysokość ze wzoru na pole
Do równań potrzebne są też działania na wyrażeniach algebraicznych, na przykład redukcja wyrazów podobnych i mnożenie sumy przez liczbę. To osobne działy podstawy. Zadania z tych działów z egzaminów 2022-2026 zebraliśmy w karcie z wyrażeń algebraicznych i równań.
Źródło: Dz.U. 2024 poz. 996, s. 190 i 191.
Na egzaminie nie ma karty wzorów, więc trzeba je znać na pamięć. Przy tych zadaniach przyda się karta „Równania” z naszych kart wzorów.
Równania
Rozwiązywanie równania
- do obu stron dodaj lub odejmij to samo
- obie strony pomnóż lub podziel przez to samo
Równanie z ułamkami
- mnożenie przez wspólny mianownik
Przekształcanie wzorów
1. Aby otrzymać ze wzoru:
przekształcasz:
otrzymujesz:
2. Aby otrzymać ze wzoru:
3. Aby otrzymać ze wzoru:
- dzielenie całej strony przez
Proporcja
Liczba rozwiązań
sprzeczne: brak rozwiązań
tożsamościowe: każda liczba
Zadanie tekstowe
- napisz, co oznacza
- inne wielkości zapisz przez
- ułóż równanie z treści
- rozwiąż równanie
- sprawdź wynik w treści zadania, napisz odpowiedź
Wszystkie 11 kart wzorów dostaniesz w PDF razem z kartą zadań. Pozostałe działy możesz też przejrzeć od razu na stronie ze wzorami.
Zadania tekstowe z równaniami
Najwięcej punktów z równań daje zadanie tekstowe. Rozwiązuje się je zawsze w tych samych 5 krokach. To te same kroki, które są na karcie wzorów wyżej:
Napisz, co oznacza . Wybierz jedną nieznaną wielkość, najlepiej tę, od której zależą pozostałe, na przykład: to cena biletu do teatru.
Inne wielkości zapisz przez . „O 64 zł mniej” to , a „2 razy więcej” to .
Ułóż równanie z treści. Użyj informacji, której jeszcze nie ma w zapisie, najczęściej łącznej ceny albo sumy.
Rozwiąż równanie. Po obu stronach wykonuj to samo działanie, aż zostanie sam.
Sprawdź wynik w treści i napisz odpowiedź. Odpowiedz na pytanie z zadania, bo czasem dotyczy innej wielkości niż .
Na egzaminie liczy się zapis. W zadaniu otwartym za 2 punkty zasady oceniania CKE dają:
- 1 punkt za dobrze ułożone równanie albo inny poprawny sposób, nawet jeśli dalej jest błąd,
- 2 punkty za dobry sposób, poprawne obliczenia i wynik.
Sam wynik bez obliczeń to 0 punktów. Metoda prób i błędów też jest dozwolona, ale punkty daje tylko wtedy, gdy przy każdej próbie sprawdzisz wszystkie warunki zadania. Bywa, że CKE wymaga przy tym co najmniej dwóch prób.
Źródła: CKE, zasady oceniania 2026; CKE, arkusze.
Przykład 1. Tak wygląda zadanie tekstowe za 2 punkty, tu z egzaminu w 2023 roku. W rozwiązaniu zobaczysz 5 kroków z listy wyżej i to, za które z nich CKE dawała punkty. Uczniowie zdobyli w tym zadaniu średnio 52% punktów.
Zadanie 16 z egzaminu ósmoklasisty 2023
Cena biletu do teatru jest o 64 zł większa od ceny biletu do kina. Za 4 bilety do teatru i 5 biletów do kina zapłacono łącznie 400 zł.
Oblicz cenę jednego biletu do teatru. Zapisz obliczenia.
Rozwiąż je na kartce, tak jak na egzaminie. Potem porównaj swój zapis z rozwiązaniem i punktacją poniżej.
Pokaż rozwiązanie i punktację
- 1 pkt
Kroki 1 i 2: cenę biletu do teatru oznaczamy . Bilet do kina jest o 64 zł tańszy, więc kosztuje .
Krok 3: za 4 bilety do teatru i 5 do kina zapłacono 400 zł:
- 2 pkt
Krok 4: rozwiązujemy równanie.
Krok 5: bilet do kina kosztuje 16 zł, a , więc wynik się zgadza. Odpowiedź: bilet do teatru kosztuje 80 zł.
Według zasad oceniania CKE samo poprawne równanie było warte 1 punkt, nawet przy błędzie w dalszych obliczeniach. Kto poprawnym sposobem obliczył tylko cenę biletu do kina, też dostawał 1 punkt. 2 punkty dawało dopiero pełne rozwiązanie z ceną biletu do teatru, 80 zł.
Częsty błąd: brak nawiasu. Gdy to cena biletu do kina, 4 bilety do teatru kosztują . Zapis dolicza 64 zł tylko raz, a nie do każdego biletu. W sprawozdaniu CKE takie równania są wśród rozwiązań ocenionych na 0 punktów.
Przykład 2. Te same 5 kroków w najtrudniejszym zadaniu z równaniem od 2019 roku. Równanie jest tu krótkie, ale trzeba dobrze odczytać „zabrakło” i „zostało”. Uczniowie zdobyli w nim średnio 29% punktów, a prawie 70% nie dostało żadnego punktu.
Zadanie 18 z egzaminu ósmoklasisty 2021
Ania chciała kupić 10 jednakowych puszek karmy dla psa, ale zabrakło jej 11 złotych. Kupiła 6 takich puszek karmy i zostało jej 3,40 złotych.
Ile kosztuje jedna puszka karmy? Zapisz obliczenia.
Zanim otworzysz rozwiązanie, zapisz, ile pieniędzy ma Ania. Da się to zrobić na dwa sposoby.
Pokaż rozwiązanie i punktację
- 1 pkt
Krok 1: cenę jednej puszki oznaczamy .
Krok 2: pieniądze Ani da się zapisać na 2 sposoby. Na 10 puszek zabrakło jej 11 zł, więc ma . Po kupieniu 6 puszek zostało jej 3,40 zł, więc ma .
Krok 3: to ta sama kwota, więc:
- 2 pkt
Krok 4: rozwiązujemy równanie.
Krok 5: Ania ma zł, a 10 puszek kosztuje 36 zł, więc brakuje jej 11 zł i wynik się zgadza. Odpowiedź: jedna puszka kosztuje 3,60 zł.
Da się też bez równania. Cztery puszki więcej kosztują tyle, ile brak i reszta razem: zł. Jedna puszka to zł. Za taki zapis CKE też dawała 2 punkty.
Częsty błąd: pomylenie „zabrakło” z „zostało”. Gdy zabrakło, pieniędzy jest mniej niż koszt zakupu, więc od kosztu odejmujesz. Gdy zostało, jest ich więcej, więc do kosztu dodajesz. Według sprawozdania CKE złe odczytanie treści było najczęstszym powodem 0 punktów.
Źródła: CKE, sprawozdanie 2021, s. 24 i 26; CKE, sprawozdanie 2023, s. 24 i 29; CKE, arkusze.
Przekształcanie wzorów
Przekształcić wzór to wyznaczyć z niego jedną wielkość, na przykład podstawę trapezu ze wzoru na pole. Robi się to tak samo jak przy równaniu: po obu stronach wykonujesz to samo działanie, aż szukana wielkość zostanie sama. Na egzaminie przekształcanie wzoru było osobnym zadaniem zamkniętym w 2020, 2024 i 2025 roku. Wzór przekształca się też w zadaniach z geometrii, na przykład gdy znasz objętość ostrosłupa i trzeba obliczyć jego wysokość.
Poniżej są 2 takie zadania z egzaminu. W obu trzeba wskazać poprawnie przekształcony wzór, a w rozwiązaniu pokazujemy przekształcenie krok po kroku.
Zadanie 10 z egzaminu ósmoklasisty 2020
Dany jest wzór opisujący pole trapezu: , gdzie i oznaczają długości podstaw trapezu, a oznacza wysokość trapezu.
Którym równaniem opisano wyznaczone poprawnie z tego wzoru? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Pokaż rozwiązanie
Mnożymy obie strony przez 2, żeby pozbyć się ułamka:
Dzielimy obie strony przez :
Odejmujemy od obu stron: . Poprawna odpowiedź to D.
Częsty błąd: według sprawozdania CKE 36% uczniów nie potrafiło poprawnie pomnożyć obu stron przez 2. Odpowiedzi A i B powstają, gdy zostaje podzielone przez 2, a nie pomnożone.
Zadanie 6 z egzaminu ósmoklasisty 2024
Dane jest równanie , gdzie są różne od 0.
Zadaniem Pawła było przekształcanie tego równania tak, aby wyznaczyć . Paweł otrzymał trzy równania:
Które z równań I-III są poprawnymi przekształceniami równania ? Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.
Pokaż rozwiązanie
Równanie I: dzielimy obie strony przez 5 i dostajemy . Jest poprawne.
Równanie II: mnożymy obie strony przez i dostajemy , a nie . Jest błędne.
Równanie III: z dzielimy obie strony przez i dostajemy . Jest poprawne, więc odpowiedź to C.
Pułapka: w równaniu II litera została w mianowniku. Żeby pozbyć się dzielenia przez , obie strony mnoży się przez , więc ląduje w liczniku.
Źródła: CKE, sprawozdanie 2020, s. 23; CKE, sprawozdanie 2024, s. 14; CKE, arkusze.
Najczęstsze błędy w zadaniach z równaniami
Po każdym egzaminie CKE opisuje w sprawozdaniu, jakie błędy pojawiały się w rozwiązaniach. Przy równaniach co roku wracają te same.
Brak nawiasu
Gdy jedna rzecz kosztuje , a kupujesz 4 takie rzeczy, trzeba zapisać . Bez nawiasu 64 jest doliczone tylko raz. W sprawozdaniu z 2023 roku takie równania są wśród rozwiązań ocenionych na 0 punktów.
„O” pomylone z „razy”
„O 10 mniej” to , a „10 razy mniej” to . W 2026 roku w zadaniu o kartkach do origami część uczniów zapisała „razy” tam, gdzie w treści było „o”, i ułożyła błędne równanie. Całe zadanie bezbłędnie rozwiązało niespełna 38% uczniów.
Źle odczytana treść
W 2021 roku w zadaniu o puszkach karmy prawie 70% uczniów dostało 0 punktów. Według CKE najczęstszym powodem, poza brakiem próby rozwiązania, było złe odczytanie treści, czyli tego, kiedy pieniędzy zabrakło, a kiedy zostało.
Źle pomnożone obie strony
W 2020 roku 36% uczniów, przekształcając wzór na pole trapezu, nie potrafiło poprawnie pomnożyć obu stron przez 2. Mnoży się całą lewą i całą prawą stronę.
Sam wynik bez obliczeń
W zadaniu otwartym sam wynik daje 0 punktów, nawet jeśli jest dobry. Trzeba zapisać równanie albo obliczenia, które do niego prowadzą.
Źródła: CKE, sprawozdanie 2020, s. 23; CKE, sprawozdanie 2021, s. 26; CKE, sprawozdanie 2023, s. 29; CKE, sprawozdanie 2026, s. 43, 47 i 48; CKE, zasady oceniania 2026.
Jak się nauczyć zadań z równaniami?
Zacznij od zamieniania zdań na wyrażenia. Weź treść zadania i każde zdanie zapisz za pomocą litery: „o 64 zł droższy” to , „o 40% większa” to . To najważniejszy krok: za samo dobrze ułożone równanie CKE daje już punkt.
Potem rozwiązuj prawdziwe zadania z arkuszy. W tabeli wyżej jest 17 zadań z lat 2019-2026, a każdy arkusz w PDF znajdziesz w źródłach na dole strony. Przy każdym zadaniu zapisz, co oznacza , a na końcu sprawdź wynik z treścią. Sprawdzenie zajmuje pół minuty i pokazuje, czy wynik ma sens.
Przekształcanie wzorów ćwicz na wzorach, które i tak trzeba znać: pole trapezu, pole trójkąta, objętość graniastosłupa oraz droga, prędkość i czas. Z każdego wyznacz po kolei każdą literę.
Pytania o równania na egzaminie
Czy równania są na każdym egzaminie ósmoklasisty?
Tak. Od 2019 roku w każdym arkuszu CKE było zadanie otwarte, które najprościej rozwiązać równaniem, za 2 albo 3 punkty. W arkuszach bywają też zadania zamknięte z równaniami, na przykład wybór równania pasującego do treści.
Źródło: CKE, arkusze.
Czy na egzaminie są nierówności albo układy równań?
Nie. W wymaganiach na egzamin nie ma rozwiązywania nierówności ani układów równań. Jest tylko zaznaczanie na osi liczbowej liczb, które spełniają warunek taki jak . Takie zadanie było w teście diagnostycznym CKE z grudnia 2024 roku. Przy równaniach z albo wystarczy sprawdzić, czy podana liczba jest rozwiązaniem.
Źródła: Dz.U. 2024 poz. 996, s. 190 i 192; CKE, arkusz diagnostyczny XII 2024.
Czy te zadania pasują do egzaminu 2027?
Tak. Równania z jedną niewiadomą i zadania tekstowe rozwiązywane równaniem są w wymaganiach na egzamin ósmoklasisty w 2027 roku, czyli w podstawie programowej po zmianach z 2024 roku.
Źródło: Dz.U. 2024 poz. 996.
Czy karta jest za darmo?
Tak. Kartę z zadaniami i rozwiązania w PDF odbierzesz po podaniu maila w formularzu.
Karty pracy z równań
Podaj maila, a wyślemy Ci kod do odebrania kart. Będziemy też wysyłać informacje o nowych tematach i wskazówki na egzamin ósmoklasisty oraz oferty easymat.
Dla rodziców i uczniów od 16 lat. Wypiszesz się jednym kliknięciem. Regulamin i Polityka prywatności.
Źródła
- CKE, arkusze egzaminu ósmoklasisty z poprzednich lat
- CKE, sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2019, matematyka
- CKE, sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2020, matematyka
- CKE, sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2021, matematyka
- CKE, sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2022, matematyka
- CKE, sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2023, matematyka
- CKE, sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2024, matematyka
- CKE, sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2025, matematyka
- CKE, sprawozdanie z egzaminu ósmoklasisty 2026, matematyka
- CKE, zasady oceniania rozwiązań zadań, matematyka, maj 2026 r.
- Rozporządzenie MEN z 28.06.2024 zmieniające rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego (Dz.U. 2024 poz. 996); to jej wymagania sprawdza egzamin w 2027 r.
- CKE, arkusz diagnostyczny z matematyki, grudzień 2024 r.
easymat nie jest związany z Centralną Komisją Egzaminacyjną. Zadania z arkuszy CKE przytaczamy z podaniem źródła, a rozwiązania i komentarze są nasze.
Poradnik prowadzi easymat, aplikacja do nauki matematyki przed egzaminem ósmoklasisty. Konto jest darmowe. Pełny kurs to 15 tematów, na które podzieliliśmy materiał egzaminu: lekcje wideo, zadania rozwiązywane na tablicy rysikiem albo ze zdjęcia kartki w zeszycie i asystent, który czyta cały zapis rozwiązania, a nie sam wynik. Kosztuje 599 zł jednorazowo, dostęp trwa do 31 maja 2027, umowę zawiera osoba dorosła i ma 14 dni na odstąpienie. Pakiet do egzaminu ósmoklasisty: co jest w środku.